Πραγματικά, γιατί διώχνουμε από το δημόσιο σχολείο τους καθηγητές των παιδιών μας;

Κάθε χρόνο ακούμε για ελλείψεις εκπαιδευτικών, κενά στα σχολεία και δυσκολίες στελέχωσης. Σπανιότερα όμως συζητάμε για έναν άλλο προβληματισμό: γιατί όλο και περισσότεροι αξιόλογοι εκπαιδευτικοί δηλώνουν εξαντλημένοι ή σκέφτονται να απομακρυνθούν από το δημόσιο σχολείο;

Πρόσφατα είχα την ευκαιρία να συζητήσω με αρκετούς συναδέλφους που υπηρετούν για περισσότερα από δέκα χρόνια στη δημόσια εκπαίδευση. Ανθρώπους έμπειρους, καταρτισμένους και αφοσιωμένους στη δουλειά τους. Αυτό που μου έκανε εντύπωση δεν ήταν οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν καθημερινά — αυτές πάντα υπήρχαν. Ήταν η απογοήτευση που άκουσα στη φωνή τους.

Πολλοί από αυτούς ξεκίνησαν το επάγγελμα με ενθουσιασμό και αγάπη για τη διδασκαλία. Ήθελαν να βρίσκονται δίπλα στα παιδιά, να τα εμπνέουν, να τα στηρίζουν και να τα βοηθούν να εξελιχθούν. Σήμερα, όμως, αισθάνονται ότι όλο και λιγότερος χρόνος αφιερώνεται στον πραγματικό τους ρόλο.

Η γραφειοκρατία αυξάνεται συνεχώς. Οι απαιτήσεις πολλαπλασιάζονται. Οι εκπαιδευτικοί καλούνται να διαχειριστούν διοικητικές διαδικασίες, έγγραφα, πλατφόρμες και υποχρεώσεις που συχνά τους απομακρύνουν από αυτό που γνωρίζουν και αγαπούν περισσότερο: τη διδασκαλία.

Την ίδια στιγμή, πολλοί αισθάνονται ότι δεν λαμβάνουν τον σεβασμό που αξίζει ο ρόλος τους. Κάθε δυσκολία μέσα στη σχολική κοινότητα συχνά καταλήγει να βαραίνει τους ώμους τους. Βρίσκονται ανάμεσα στις απαιτήσεις του συστήματος, στις προσδοκίες των γονέων και στις ανάγκες των μαθητών, προσπαθώντας καθημερινά να κρατήσουν ισορροπίες.

Φυσικά, υπάρχουν σχολεία με εξαιρετικό κλίμα συνεργασίας, υποστηρικτικές διευθύνσεις και ανθρώπους που παλεύουν πραγματικά για το καλό των παιδιών. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου οι εκπαιδευτικοί νιώθουν μόνοι, χωρίς την απαραίτητη στήριξη.

Και τα στοιχεία ίσως δείχνουν ότι κάτι αλλάζει. Σύμφωνα με τα πρόσφατα δεδομένα των νέων πινάκων εκπαιδευτικών, οι αιτήσεις εμφανίζονται σημαντικά μειωμένες σε σχέση με την προηγούμενη διαδικασία. Ανεξάρτητα από τους λόγους που οδήγησαν σε αυτή τη μείωση, το γεγονός ανοίγει μια ουσιαστική συζήτηση: παραμένει σήμερα το επάγγελμα του εκπαιδευτικού τόσο ελκυστικό όσο ήταν κάποτε;

Και κάπου εδώ ίσως κάποιος με ρωτήσει:

«Εσύ γιατί δεν κάνεις τα χαρτιά σου για το δημόσιο σχολείο;»

Η απάντησή μου είναι απλή.

Γιατί αγαπώ τη διδασκαλία.

Γιατί αγαπώ τα Μαθηματικά.

Γιατί αγαπώ τη στιγμή που ένα παιδί καταλαβαίνει κάτι που πριν του φαινόταν αδύνατο.

Και φοβάμαι μήπως κάποια μέρα βρεθώ σε ένα περιβάλλον που θα με κάνει να μισήσω αυτό που σπούδασα και αγαπώ.

Μπορεί αυτή η σκέψη να ακούγεται σκληρή. Όμως είναι μια σκέψη που ακούω όλο και συχνότερα από νέους αλλά και έμπειρους εκπαιδευτικούς. Ανθρώπους που δεν κουράστηκαν από τα παιδιά. Κουράστηκαν από όλα όσα τους εμποδίζουν να κάνουν σωστά τη δουλειά τους.

Κανένας εκπαιδευτικός δεν ξεκινά τις σπουδές του ονειρευόμενος ατελείωτη γραφειοκρατία, εξουθένωση ή καθημερινές συγκρούσεις. Ξεκινά γιατί θέλει να διδάξει. Γιατί θέλει να μεταδώσει γνώση, να εμπνεύσει, να στηρίξει και να αφήσει ένα θετικό αποτύπωμα στις ζωές των μαθητών του.

Και κάπου εδώ γεννιέται ένα δύσκολο ερώτημα: τι συμβαίνει όταν οι πιο έμπειροι και αφοσιωμένοι εκπαιδευτικοί αρχίζουν να σκέφτονται σοβαρά την αποχώρηση;

Όταν ένας εκπαιδευτικός εγκαταλείπει το δημόσιο σχολείο, δεν χάνει μόνο το σύστημα έναν υπάλληλο. Χάνει η τάξη έναν άνθρωπο με γνώση, εμπειρία και διάθεση να προσφέρει. Και τελικά, αυτοί που επηρεάζονται περισσότερο είναι τα ίδια τα παιδιά.

Ίσως ήρθε η στιγμή να σταματήσουμε να θεωρούμε δεδομένους τους εκπαιδευτικούς. Να αναγνωρίσουμε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν και να αναρωτηθούμε τι μπορούμε να κάνουμε ως κοινωνία ώστε οι άνθρωποι που αναλαμβάνουν καθημερινά την εκπαίδευση των παιδιών μας να μπορούν να ασκούν το λειτούργημά τους με αξιοπρέπεια, στήριξη και σεβασμό.

Γιατί όταν ένας καλός εκπαιδευτικός απογοητεύεται και φεύγει, το κόστος δεν το πληρώνει μόνο ο ίδιος.

Το πληρώνουμε όλοι.💕