Γιατί η Θεατρική Αγωγή χρειάζεται σε όλες τις τάξεις και σε όλες τις βαθμίδες

Στο σχολείο έχουμε μάθει να μετράμε την πρόοδο με κεφάλαια, σελίδες και στόχους που πρέπει να «προλάβουμε». Όμως η Θεατρική Αγωγή λειτουργεί αλλιώς. Ο θεατρολόγος μπαίνει στην τάξη χωρίς βιβλίο ύλης, χωρίς εξεταστέα, χωρίς το άγχος του «πού πρέπει να φτάσουμε μέχρι τον Ιούνιο». Και αυτό δεν είναι χαλαρότητα. Είναι ευθύνη.

Όταν δεν υπάρχει ύλη, υπάρχει χώρος. Χώρος να δούμε την ομάδα, να αφουγκραστούμε την ενέργεια της τάξης, να δουλέψουμε με αυτό που προκύπτει. Μια μέρα μπορεί να χρειαστεί να μείνουμε περισσότερο στη συνεργασία, μια άλλη στη διαχείριση του θυμού, μια άλλη στο να ακούμε πραγματικά ο ένας τον άλλον. Αυτές οι ανάγκες δεν προγραμματίζονται σε εβδομαδιαίο πλάνο, αλλά εμφανίζονται μέσα από το παιχνίδι.

Η Θεατρική Αγωγή δεν στοχεύει στο αποτέλεσμα αλλά στη διαδικασία. Δεν μας ενδιαφέρει να «βγει» μια σκηνή τέλεια, αλλά να χτιστεί εμπιστοσύνη. Να τολμήσει ένα παιδί να εκτεθεί. Να αντέξει ένα άλλο να περιμένει τη σειρά του. Να καταφέρει μια ομάδα να συνυπάρξει χωρίς να διαλυθεί. Αυτά είναι μαθησιακά επιτεύγματα, απλώς δεν χωρούν εύκολα σε τετράδια.

Πολλές φορές ακούμε ότι «στο θέατρο τα παιδιά απλώς παίζουν». Στην πραγματικότητα, το θεατρικό παιχνίδι έχει σαφή δομή. Ζέσταμα, κεντρική δραστηριότητα, παρουσίαση, κλείσιμο και αναστοχασμός. Υπάρχουν κανόνες, όρια, ρόλοι. Η ελευθερία δεν σημαίνει ασυδοσία· σημαίνει ασφαλές πλαίσιο. Και αυτό το πλαίσιο είναι ευθύνη του εμψυχωτή.

Ο θεατρολόγος δεν καλείται να γεμίσει τον χρόνο του ωρολογίου προγράμματος. Καλείται να κρατήσει έναν ζωντανό χώρο μέσα στο σχολείο, όπου το σώμα έχει λόγο, το συναίσθημα επιτρέπεται και η φαντασία δεν θεωρείται απόσπαση αλλά εργαλείο μάθησης. Σε έναν κόσμο που ζητά από τα παιδιά να κάθονται ακίνητα και σιωπηλά, το θέατρο τους θυμίζει ότι μπορούν να μάθουν και κινούμενα, και μιλώντας, και δοκιμάζοντας.

Σε αυτό το blog θα μιλάμε ακριβώς γι’ αυτό: για τη Θεατρική Αγωγή ως παιδαγωγική στάση. Θα μοιραζόμαστε σκέψεις, πρακτικές ιδέες και υλικό που έχει δουλευτεί στην τάξη, με σεβασμό στα παιδιά και στην πραγματικότητα του σχολείου. Όχι για να «βγάλουμε ύλη», αλλά για να καλλιεργήσουμε ανθρώπους.

Γιατί τελικά, οι θεατρολόγοι μπορεί να μην έχουν ύλη. Έχουν όμως αποστολή. Και αυτή είναι από τις πιο ουσιαστικές μέσα στο σχολείο.

Γιατί η Θεατρική Αγωγή χρειάζεται σε όλες τις τάξεις και σε όλες τις βαθμίδες

Η Θεατρική Αγωγή δεν είναι «μάθημα για τα μικρά». Είναι αναγκαία από το νηπιαγωγείο έως το λύκειο. Σε κάθε ηλικία υπηρετεί διαφορετικές ανάγκες: στα μικρά παιδιά βοηθά στη ρύθμιση του σώματος και του συναισθήματος, στη δημιουργία ομάδας και στην ανάπτυξη φαντασίας. Στις μεγαλύτερες τάξεις καλλιεργεί τον διάλογο, την κριτική σκέψη, την ενσυναίσθηση και την ικανότητα να βλέπουμε τον κόσμο από την οπτική του άλλου.

Σε όλες τις βαθμίδες, το θέατρο λειτουργεί ως αντίβαρο στην πίεση της επίδοσης. Προσφέρει έναν χώρο όπου το παιδί και ο έφηβος μπορούν να δοκιμαστούν χωρίς φόβο λάθους, να εκφραστούν χωρίς αξιολόγηση και να συνδεθούν ουσιαστικά με τους άλλους. Γι’ αυτό η παρουσία της Θεατρικής Αγωγής στο σχολείο δεν είναι συμπληρωματική. Είναι θεμελιώδης.

Αν θέλουμε σχολεία που δεν εκπαιδεύουν μόνο μαθητές αλλά διαμορφώνουν ανθρώπους, τότε το θέατρο δεν μπορεί να βρίσκεται στο περιθώριο. Χρειάζεται να είναι παρόν, σταθερά και ισότιμα, σε κάθε τάξη και σε κάθε ηλικία. Γιατί η παιδεία δεν αφορά μόνο το τι ξέρουμε, αλλά και το πώς υπάρχουμε μαζί.