Ένα Σύγχρονο Μοντέλο Διδασκαλίας της Έκθεσης - Α' Δημοτικού

Το δεύτερο πράγμα που πρέπει να προσέξουμε είναι να εστιάζουμε μόνο σε ένα είδος γραφής τη φορά (δηλαδή να διδάξουμε είτε αφήγηση, είτε πληροφοριακό κείμενο, είτε δοκίμιο γνώμης κλπ). Αυτό επιτρέπει στους μαθητές να εμβαθύνουν πραγματικά σε κάθε είδος γραφής και να αποκτούν δεξιότητες που σχετίζονται με αυτό.

Δεν πρέπει να διδάσκουμε τη συγγραφή χρησιμοποιώντας έτοιμα θέματα εκθέσεων. Αντίθετα, αφήνουμε τους μαθητές μπορούν να επιλέξουν/δημιουργήσουν το δικό τους θέμα, ανάλογα με το είδος γραφής που μελετούμε.

Ακολουθεί μια δική μου ματιά στον τρόπο διδασκαλίας της έκθεσης.

Πώς να διδάξουμε τη συγγραφή

1.Σύντομη Παρουσίαση: 10 λεπτά

Το κάθε μάθημα έκθεσης θα πρέπει να ξεκινά με μια σύντομη παρουσίαση από τον εκπαιδευτικό. Αυτή είναι η στιγμή που διδάσκουμε στους μαθητές μια δεξιότητα που θέλουμε να χρησιμοποιούν στη συγγραφή τους. Θα πρέπει να είναι σύντομη, στοχευμένη και περιεκτική. Αν ξοδέψουμε πολύ χρόνο μιλώντας, τότε οι μαθητές δε θα φτάσουν ποτέ στο γράψιμο!

Κατά τη διάρκεια της σύντομης παρουσίασης, θα πρέπει να μοιράζομαστε με τους μαθητές πραγματικά κείμενα που λειτουργούν ως μέντορες.

Η μελέτη σπουδαίων συγγραφέων είναι ο καλύτερος τρόπος για να δημιουργήσουμε σπουδαίους συγγραφείς.

Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ολόκληρα βιβλία ή αποσπάσματα ως αυθεντικά κείμενα. Τα μοιράζουμε στους μαθητές και αυτοί τα κρατούν αρχείο στο ντοσιέ που έχουν αγοράσει για το μάθημα της έκθεσης. Οι μαθητές μπορούν να τονίσουν και να υπογραμμίσουν ενδιαφέρουσες λέξεις, διαλόγους και άλλες δεξιότητες γραφής.

2.Γραπτή Εργασία από τους Μαθητές: 25-35 λεπτά

Το μεγαλύτερο μέρος του μαθήματος της έκθεσης πρέπει φυσικά να αφιερώνεται στη συγγραφή κειμένου από τους μαθητές! Το κείμενο αυτό των παιδιών το έχουμε ξεκινήσει δειλά δειλά κάνοντας πρώτα μια προφορική αφήγηση και στη συνέχεια γράφοντας 2-3 προτάσεις (εάν πρόκειται για Α' Δημοτικού). Έχουν, λοιπόν, τα παιδιά το πρώτο τους κείμενο στο ντοσιέ της έκθεσης.

Στη συνέχεια της αρχικής παρουσίασης που κάναμε, δίνουμε στους μαθητές τις οδηγίες για να δουλέψουν πάνω στη δεξιότητα που διδάξαμε, τροποποιώντας κατάλληλα το δικό τους κείμενο. Για παράδειγμα, εάν η παρουσίασή μας αφορά τη χρήση λέξεων μετάβασης, οι μαθητές μας θα ανατρέξουν στο κείμενό τους και θα προσθέσουν λέξεις μετάβασης.

Δίνοντας στους μαθητές μια πολύ συγκεκριμένη άσκηση και αυθεντικά κείμενα για αναφορά, τους βοηθά να δουλέψουν συστηματικά πάνω στη δεξιότητα για πολλή ώρα. Αν κάποιος μαθητής μας ολοκληρώσει γρήγορα την άσκηση, μπορεί να την επαναλάβει σε επιπλέον κείμενα που μπορεί να δουλεύει στο ντοσιέ του. Έτσι, όλοι οι μαθητές βρίσκονται πάντα στο ίδιο σημείο στη διαδικασία της γραφής. Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης, περνούμε διακριτικά δίπλα από τους μαθητές, παρατηρούμε και κρατούμε σημειώσεις για το που υστερούν περισσότερο.

3.Μοίρασμα στην τάξη: 5 λεπτά

Είναι σημαντικό για τους συγγραφείς να έχουν ευκαιρίες να μοιράζονται τα γραπτά τους. Στην ουσία αυτός είναι ο βασικός λόγος που γράφουν οι συγγραφείς! Η ανάγνωση της ιστορίας δε χρειάζεται πάντα να γίνεται μπροστά σε όλη την τάξη. Τις περισσότερες φορές μπορούμε να βάλουμε τους μαθητές μου να μοιραστούν με το διπλανό τους τις αλλαγές που έκαναν στο κείμενό τους, γιατί η ανάγνωση ολόκληρης της ιστορίας απαιτεί πολύ χρόνο.

Πως να ξεκινήσουμε αυτό το καινούριο μοντέλο διδασκαλίας;

Απαραίτητο πριν ξεκινήσουμε αυτό το μοντέλο διδασκαλίας είναι να εξηγήσουμε στα παιδιά καθένα από τα τρία μέρη που αναλύσαμε παραπάνω: Σύντομη παρουσίαση, γραπτή εργασία από τους μαθητές και διαμοιρασμός στην τάξη. Μιλάμε για το τι θα κάνουν οι μαθητές σε καθεμία από αυτές τις φάσεις και τι κάνουμε εμείς. Μαζί, σημειώνουμε το πως θα είναι αυτό το μάθημα. Δείτε, για παράδειγμα, τις σημειώσεις που κρατήσαμε με τους μαθητές όταν τους πρωτοεξήγησα τι θα κάνουμε στο μάθημα της έκθεσης: