Μετά την κατάκτηση της έννοιας του αριθμού και την πρόσθεση, βουτάμε κατευθείαν στην αφαίρεση και μαθαίνουμε πώς σχετίζονται αυτά τα δύο. Σήμερα, ήθελα να μοιραστώ μερικές από τις αγαπημένες μου δραστηριότητες αφαίρεσης για την πρώτη δημοτικού και λίγα λόγια για το πώς διδάσκω την αφαίρεση στην τάξη μου.

Διδάσκω πέντε κύριες στρατηγικές για να μάθουν τα παιδιά να αφαιρούν (και μια λίγο πιο δύσκολη για τους προχωρημένους). Παρουσιάζω την καθεμία με μια διαφάνεια power point στον πίνακα και αναρτώ στην τάξη και ένα συνολικό γράφημα που το φτιάχνω σε λευκό χαρτόνι, όπως βλέπετε στην εικόνα. Μετά εξασκούμαστε την κάθε στρατηγική όλοι μαζί και ο καθένας μόνος του. Αφού περάσουν μια ή δύο εβδομάδες εξάσκησης με όλες τις στρατηγικές, οι μαθητές διαλέγουν ποια από αυτές τους βολεύει και την εφαρμόζουν από εκεί και πέρα!
Οι στρατηγικές περιλαμβάνουν:
Χρήση χειραπτικών αντικειμένων
Οπτικοποίηση
Χρήση αριθμητικής γραμμής
Αντίστροφη μέτρηση
Χρήση της πρόσθεσης
Θεωρώ υψίστης σημασίας, στην αρχή της διδασκαλίας οποιασδήποτε νέας έννοιας στα μαθηματικά, οι μαθητές να έχουν την ευκαιρία να την εφαρμόσουν χρησιμοποιώντας απτά αντικείμενα (σε αυτό άλλωστε συγκλίνουν και όλες οι σχετικές έρευνες). Εδώ είναι μια δραστηριότητα που μου αρέσει να πραγματοποιώ με τους μαθητές για την εισαγωγή στην αφαίρεση, έτσι ώστε να κατανοήσουν αρχικά, ότι αφαίρεση σημαίνει "βγάζω" πράγματα. Εδώ οι μαθητές χρησιμοποιούν δύο σβούρες για να τους υποδείξουν ποιους αριθμούς να αφαιρέσουν. Στη συνέχεια, χρησιμοποιούν κύβους που τους βοηθούν να κάνουν την αφαίρεση.

Το αρχείο μπορείτε να το βρείτε εδώ στο υλικό μου στο eduki.
Με τον όρο οπτικοποίηση εννοώ ότι απλά οι μαθητές χρησιμοποιούν εικόνες για να λύσουν ένα πρόβλημα ή μια πράξη. Για παράδειγμα, εάν έχουν να κάνουν την πράξη 9-3 θα ζωγραφίσουν 9 καρδιές ή κύκλους ή άλλα σχήματα και μετά θα διαγράψουν 3 από αυτά και θα μετρήσουν πόσα τους έμειναν. Στο τετράδιο εργασιών των μαθηματικών έχει αρκετές ασκήσεις οπτικοποίησης, που μπορούμε να ολοκληρώσουμε. Ένα παράδειγμα επιπλέον δραστηριότητας είναι το εξής: Προβάλλουμε στον πίνακα διάφορα προβλήματα στους μαθητές σαν αυτό:

Τους ζητούμε, έπειτα, στα ατομικά τους πινακάκια να ζωγραφίσουν το πρόβλημα και ύστερα να προσπαθήσουν να το λύσουν. Με αυτόν τον τρόπο, εντυπώνεται στο μυαλό τους η έννοια της αφαίρεσης.
Όπως και στην πρόσθεση, έτσι και στην αφαίρεση οι μαθητές είναι σημαντικό να ξέρουν να χρησιμοποιούν την αριθμητική γραμμή. Πως ανεβαίνουμε και κατεβαίνουμε βήματα. Καλό είναι να έχουμε αναρτημένη στο θρανίο τους από μια αριθμητική γραμμή για να έχουν άμεση πρόσβαση σε αυτήν. Καλό είναι να δώσουμε και δραστηριότητες που απαιτούν τη χρήση της. Θα αναρτήσω παραδείγματα σύντομα!
Η αντίστροφη μέτρηση, όπως φαίνεται και στο παραπάνω γράφημα, είναι στην ουσία η χρήση της αριθμογραμμής αλλά σε νοερό επίπεδο. Είναι μια αρκετά σημαντική στρατηγική που πρέπει, επίσης, να προτείνουμε σαν εναλλακτική, αν και τα περισσότερα παιδιά μπορεί να δυσκολευτούν λίγο στην αρχή.
Και εδώ μιλάμε για την αγαπημένη μου στρατηγική! Δεν νοείται διδασκαλία της αφαίρεσης χωρίς την ταυτόχρονη διδασκαλία της πρόσθεσης. Κι αυτό γιατί η πρόσθεση και η αφαίρεση είναι η ίδια πράξη, που συμβαίνει απλώς αντίστροφα. Το σημαντικό είναι να αρχίσουν οι μαθητές να αντιλαμβάνονται τους αριθμούς ως σχέσεις. Υπάρχουν τα γνωστά fact family boards στην αγορά που μπορούμε να αναπαράγουμε στην τάξη, ώστε οι μαθητές να κατανοήσουν καλύτερα τις σχέσεις αυτές:

Είναι πολύ σημαντικό να προσφέρουμε συνεχώς αντίστοιχες ασκήσεις, έτσι ώστε κάποια στιγμή οι μαθητές να ταυτίσουν την πρόσθεση με την αφαίρεση. Για παράδειγμα, εκτός από το παραπάνω τρίγωνο που χρησιμοποιούμε πολύ στις μαθηματικές μας συζητήσεις, μου αρέσει να χρησιμοποιώ τόσο σε κάρτες μέσα στην τάξη όσο και στο τετράδιο των παιδιών το εξής:

Βέβαια, σε πρώτο στάδιο θα πρότεινα να μη ζητάμε από τους μαθητές συμπληρώνουν τις πράξεις. Αρκεί να δείχνουμε τη σχέση με τους κύκλους και να ζητάμε από αυτούς να συμπληρώνουν τον αριθμό που λείπει.
Δείτε περισσότερα σχετικά άρθρα εδώ.
Αν σου αρέσει το άρθρο του blog, κάνε κλικ στην καρδιά. Αυτό μας βοηθά να καταλάβουμε ποια άρθρα αξίζουν ιδιαίτερα να διαβαστούν.