Τι είναι το γραμμικό ημερολόγιο;

Κάθε εκπαιδευτικός έχει το δικό του τρόπο για να χρησιμοποιεί το ημερολόγιο στην τάξη του ώστε να αναπτύσσει τις δεξιότητες που θέλει στους μαθητές του. Το ημερολόγιο που χρησιμοποιώ στη δική μου τάξη είναι το γραμμικό ημερολόγιο.

Τι είναι

Το γραμμικό ημερολόγιο, σε αντίθεση με το συμβατικό, είναι ένα ημερολόγιο στο οποίο οι αριθμοί είναι τοποθετημένοι στη σειρά ο ένας μετά τον άλλο σχηματίζοντας μια ευθεία γραμμή (αριθμογραμμή). Αποτελείται από δυο σειρές. Στην επάνω σειρά βρίσκονται οι αριθμοί από το 1 έως το 31 (ή το 30 ανάλογα με το μήνα). Στην κάτω σειρά υπάρχουν τα σημαντικά γεγονότα του κάθε μήνα.

Πώς φτιάχνεται

Για να φτιάξουμε ένα γραμμικό ημερολόγιο θα χρειαστεί να κατασκευάσουμε κάρτες με αριθμούς από το 1 έως το 31, καθώς και κάρτες με εικονίδια και λεζάντες για τα σημαντικά γεγονότα κάθε μήνα. Αν δε θέλουμε να τα φτιάξουμε στον υπολογιστή και να τα εκτυπώσουμε, μπορούμε να βάλουμε τα παιδιά να γράψουν τους αριθμούς και να ζωγραφίσουν τα ίδια τις κάρτες για τα γεγονότα του μήνα. Ως βάση για το ημερολόγιο μας, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε χαρτιά Α4 τα οποία θα έχουμε χωρίσει με γραμμές σε έξι ίσα κομμάτια. Πλαστικοποιούμε τα χαρτιά και τις κάρτες για μεγαλύτερη διάρκεια. Τοποθετούμε τα χαρτιά Α4 στη σειρά και κολλάμε τους αριθμούς στα κουτάκια της πάνω σειράς με βέλκρο. Τα γεγονότα μπορούμε να τα στερεώσουμε στα κουτάκια της κάτω σειράς με λίγη χαρτοταινία. Τοποθετούμε το ημερολόγιο στο ύψος των παιδιών ώστε να μπορούν να το χρησιμοποιούν και μόνα τους χωρίς τη βοήθειά μας.

Προετοιμασία

Την πρώτη ή την τελευταία μέρα του μήνα, οι μαθητές με βοηθούν να καθαρίσω το ημερολόγιο και να αλλάξω το μήνα και τα σημαντικά γεγονότα. Αφαιρούμε τους αριθμούς από το ημερολόγιο, τους καθαρίζουμε και τους τοποθετούμε πάλι με τη σωστή σειρά. Συνήθως, τους τοποθετούμε δέκα δέκα, ώστε να μην είναι κουραστικό για τα παιδιά να τους εντοπίζουν (1-10, 11-20, 21-30). Τέλος, τοποθετούμε τα γεγονότα του μήνα, το καθένα στην αντίστοιχη ημερομηνία.

Στην αρχή της χρονιάς έχω το ημερολόγιο ήδη στημένο. Μόλις τα παιδιά εξοικειωθούν με τη χρήση του και τους αριθμούς ξεκινάμε να το φτιάχνουμε μαζί.

Πώς χρησιμοποιώ το ημερολόγιο στην τάξη μου

Η ενασχόληση με το ημερολόγιο στην τάξη μου γίνεται κατά τη διάρκεια της πρώτης οργανωμένης δραστηριότητας, είναι σύντομη και δε διαρκεί πάνω από πέντε λεπτά. Πάντα ξεκινώ λέγοντας το μήνα και την ημερομηνία. Για παράδειγμα λέω, “Σήμερα είναι 15 Ιανουαρίου”. Ο βοηθός της τάξης προσπαθεί να εντοπίσει τον αριθμό στο ημερολόγιο. Σε περίπτωση που δείξει λάθος αριθμό, χρησιμοποιώ την ευκαιρία, για να κάνω σύγκριση με το σωστό (ομοιότητες, διαφορές ανάμεσα στους αριθμούς). Αφού βρούμε το σωστό αριθμό, ο βοηθός αρχίζει να μετράει δείχνοντας παράλληλα τους αριθμούς μέχρι να φτάσει στον αριθμό που έχουμε σήμερα. Οι υπόλοιποι μαθητές μετρούν μαζί του, ενώ παράλληλα χοροπηδούν ή χτυπούν τα πόδια τους κ.λπ. Στη συνέχεια, ο βοηθός σβήνει τον αριθμό με ένα “Χ”. Τέλος, οι μαθητές βλέπουν αν τη συγκεκριμένη μέρα έχουμε κάποιο σημαντικό γεγονός ή αν είναι μια “συνηθισμένη” μέρα. Τα σημαντικά γεγονότα δίνουν ευκαιρίες στους μαθητές να μετρήσουν και να κάνουν ερωτήσεις. Αν έχουμε κάποιο σημαντικό γεγονός που έρχεται σύντομα, οι μαθητές θα το παρατηρήσουν. Μπορεί να τους ρωτήσω ή κάποιος μαθητής μπορεί να αναρωτηθεί “Πόσες μέρες μας μένουν μέχρι…”. Και τότε όλοι μαζί θα μετρήσουμε πόσες μέρες μας απομένουν μέχρι αυτό το γεγονός. Είναι σημαντικό να αφήνουμε τους μαθητές να μας καθοδηγήσουν. Αν είναι η αρχή ενός μήνα, θα δούμε τα σημαντικά γεγονότα αυτού του μήνα. Αν είναι το τέλος ενός μήνα, μπορεί να μιλήσουμε για το όνομα του επόμενου μήνα. Μπορεί ένα παιδί να ρωτήσει ποια μέρα της εβδομάδας θα συμβεί κάποιο σημαντικό γεγονός, και να μιλήσουμε γι’ αυτό. Μερικές φορές, μπορεί να μιλήσουμε για το πώς περάσαμε την προηγούμενη μέρα που είχαμε ένα συγκεκριμένο γεγονός. Αυτές οι απλές συζητήσεις βοηθούν τα παιδιά να κατανοήσουν ευκολότερα την έννοια του χρόνου!

Και το καταπληκτικό είναι ότι πολλοί μαθητές πηγαίνουν μόνοι τους στο ημερολόγιο κάθε πρωί, πριν την ώρα της παρεούλας, για να δουν τι θα κάνουμε εκείνη τη συγκεκριμένη μέρα ή να μετρήσουν πόσες μέρες απομένουν για κάποιο συγκεκριμένο γεγονός. Και σαν εκπαιδευτικοί ξέρουμε ότι κάτι έχει πραγματικό νόημα για τους μαθητές μας, όταν το χρησιμοποιούν μόνοι τους χωρίς την καθοδήγησή μας.

Γεγονότα

Όσο περισσότερα γεγονότα έχουμε στο ημερολόγιο μας τόσο το καλύτερο. Τα γεγονότα του μήνα μπορεί να περιλαμβάνουν: γενέθλια, γιορτές, παγκόσμιες ημέρες, εκδηλώσεις της τάξης, σαββατοκύριακα, δανειστική βιβλιοθήκη κ.λπ..

Στην αρχή κάθε μήνα παρουσιάζουμε στα παιδιά ένα ένα τα γεγονότα του μήνα, ώστε να ξέρουν τι θα συμβεί. Είναι σημαντικό για τα παιδιά να γνωρίζουν αν πρόκειται να αλλάξει κάτι στην καθημερινή τους ρουτίνα ώστε να προετοιμάζουν τον εαυτό τους κατάλληλα. Προσθέτουμε διαφορετικά γεγονότα κάθε μήνα ώστε να προκαλούμε το ενδιαφέρον και τον ενθουσιασμό των παιδιών.

Οργάνωση

Μια καλή ιδέα είναι να αποθηκεύουμε τα σημαντικά γεγονότα κάθε μήνα σε ξεχωριστά σακουλάκια μαζί με την καρτέλα του μήνα. Έτσι, θα κερδίζουμε χρόνο και θα τα βρίσκουμε πιο εύκολα!

Γιατί να επιλέξουμε το γραμμικό ημερολόγιο

Όπως ξέρουμε, οι χρονικές έννοιες είναι πολύ αφηρημένες για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας. Δεν μπορούν να δουν το χρόνο, και έτσι είναι δύσκολο γι’ αυτά να τον καταλάβουν. Πολύ συχνά ακούμε ένα παιδί προσχολικής ηλικίας να χρησιμοποιεί τη λέξη «χθες» για να αναφερθεί σε οποιοδήποτε γεγονός του παρελθόντος. Για ένα μικρό παιδί, το χθες μπορεί να σημαίνει την προηγούμενη εβδομάδα, τον προηγούμενο μήνα, ακόμη και τον προηγούμενο χρόνο. Γι’ αυτό, το χθες απλά σημαίνει το παρελθόν. Επίσης, ένα παιδί προσχολικής ηλικίας μπορεί να πει ότι τα γενέθλια του είναι αύριο και αυτά να είναι σε δυο μήνες. Κατανοούμε, λοιπόν, ότι για ένα παιδί προσχολικής ηλικίας το χθες σημαίνει κάτι που έγινε στο παρελθόν και το αύριο σημαίνει κάτι που θα γίνει στο μέλλον.

Το γραμμικό ημερολόγιο είναι ένας θαυμάσιος τρόπος για τα παιδιά να ασχοληθούν με κάτι χειροπιαστό και γεμάτο νόημα για αυτά ώστε να περάσουν αργότερα στο αφηρημένο. Τα βοηθάει να «δουν» οπτικά το χρόνο να κινείται. Σε αντίθεση με τα κλασικά ημερολόγια που έχουν τις ημέρες σε πλέγμα, το γραμμικό ημερολόγιο μας επιτρέπει να απλώσουμε το μήνα σε μια γραμμή (από εκεί πήρε και το όνομά του) και να δούμε τον χρόνο σαν συνέχεια, χωρίς διακοπές. Το γραμμικό ημερολόγιο επιτρέπει στα παιδιά να δουν τους αριθμούς να μεγαλώνουν ένας ένας κάθε μέρα που περνάει, και τα βοηθάει να καταλάβουν καλύτερα ότι κάθε μέρα είναι μία περισσότερη από την προηγούμενη.

Επιπλέον,

• Το γραμμικό ημερολόγιο έχει νόημα για τα παιδιά καθώς περιλαμβάνει γεγονότα που τα αφορούν και ενσωματώνουν τις δικές τους εμπειρίες.

• Τα παιδιά γνωρίζουν τα σημαντικά γεγονότα του κάθε μήνα και προετοιμάζονται γι’ αυτά.

• Δίνει ευκαιρίες στα παιδιά να κάνουν καταμέτρηση ένα προς ένα.

• Απαιτεί ομαδική δουλειά και περιέχει αλληλεπίδραση.

• Είναι διασκεδαστικό για τα παιδιά καθώς περιέχει κίνηση.

• Είναι απλό και σύντομο και δεν κουράζει τα παιδιά.

Για περισσότερες πληροφορίες για το γραμμικό ημερολόγιο της τάξης μας παρακολουθήστε το βίντεο.

Το γραμμικό ημερολόγιο προσφέρει στα παιδιά ευκαιρίες για αρίθμηση που έχουν νόημα για αυτά και εξασφαλίζει το ενδιαφέρον και την προσοχή τους. Μένει να το δοκιμάσετε στη δική σας τάξη για να το ανακαλύψετε! Βρείτε το γραμμικό ημερολόγιο για όλους τους μήνες του χρόνου στη σελίδα μου στο eduki.