Μικρές Δράσεις Συμπερίληψης

Ενσυναίσθηση & Ανήκειν

Για Β΄– Γ΄ Δημοτικού

Πώς βοηθάμε τα παιδιά να καταλάβουν τι σημαίνει πραγματικά να ανήκεις σε μια ομάδα;

Και πώς ανοίγουμε συζητήσεις γύρω από τη διαφορετικότητα, τον αποκλεισμό και την ενσυναίσθηση χωρίς να γίνονται θεωρητικές ή διδακτικές;

Οι «Μικρές Δράσεις Συμπερίληψης» δημιουργήθηκαν για να δώσουν στον εκπαιδευτικό ένα έτοιμο, βιωματικό πλαίσιο συζήτησης και παρατήρησης, μέσα από ασφαλείς και απλές δραστηριότητες που βοηθούν τα παιδιά να σκεφτούν, να ακούσουν και να συνδεθούν με τις εμπειρίες των άλλων.

Τι αξία έχει για τα παιδιά;

Οι δραστηριότητες βοηθούν τα παιδιά να:

κατανοήσουν ότι όλοι οι άνθρωποι είναι διαφορετικοί

εξερευνήσουν τι σημαίνει να ανήκεις σε μια ομάδα

αναγνωρίσουν πώς μπορεί να νιώθει ένα παιδί όταν αποκλείεται

εξασκηθούν στην ενσυναίσθηση

καλλιεργήσουν στάσεις σεβασμού, φροντίδας και αποδοχής

μάθουν ότι η ακρόαση και η συμμετοχή μπορούν να έχουν πολλές μορφές

Ο στόχος δεν είναι να υπάρχουν «σωστές» απαντήσεις. Είναι να δημιουργηθεί ένας ασφαλής χώρος όπου τα παιδιά μπορούν να παρατηρήσουν, να προβληματιστούν και να εκφραστούν χωρίς αξιολόγηση.

Τι περιλαμβάνει το υλικό;

Το πακέτο περιλαμβάνει δύο βασικές βιωματικές δραστηριότητες:

1. «Όλοι χωράμε στον κύκλο»

Με αφετηρία μια εικόνα παιδιών με διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα παιδιά παρατηρούν, συζητούν τι είναι διαφορετικό και τι κοινό, αναγνωρίζουν συναισθήματα και εξερευνούν τι σημαίνει αποκλεισμός και συμπερίληψη.

Η δραστηριότητα περιλαμβάνει και τη φάση «Μπαίνω – Μένω Έξω», με σύντομα σενάρια και κόκκινες/πράσινες κάρτες, ώστε τα παιδιά να σκεφτούν τις συνέπειες διαφορετικών επιλογών.

2. «Πριν μάθω από πού είσαι, θέλω να μάθω ποιος είσαι»

Τα παιδιά γνωρίζουν ένα άγνωστο παιδί μέσα από αντικείμενα που το χαρακτηρίζουν: ένα αυτοκινητάκι, ένα τετράδιο ζωγραφικής, μια μπάλα, ένα αγαπημένο φαγητό, ένα σημείωμα φόβου ή μια φράση που δείχνει ανάγκη για αποδοχή.

Μέσα από αυτά, η συζήτηση μετακινείται από την «ταυτότητα» στην προσωπική εμπειρία, τα ενδιαφέροντα και τα συναισθήματα.

Τι κερδίζεις εσύ;

Έχεις ένα έτοιμο παιδαγωγικό πλαίσιο με:

σαφή ροή δραστηριοτήτων

ενδεικτικές ερωτήσεις

προτάσεις διαχείρισης της συζήτησης

ευελιξία ανάλογα με τον διαθέσιμο χρόνο

συνοδευτικό υλικό με εικόνες, κάρτες και αντικείμενα

δυνατότητα εφαρμογής είτε αυτόνομα είτε ως μέρος ευρύτερης δράσης κοινωνικής και συναισθηματικής αγωγής

Οδηγίες Χρήσης

Επίλεξε μία δραστηριότητα κάθε φορά και κράτησε ήρεμο ρυθμό, αφήνοντας χρόνο για σκέψη και σιωπή. Δεν είναι απαραίτητο όλα τα παιδιά να μιλήσουν, η ακρόαση είναι επίσης ενεργή συμμετοχή. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι να διευκολύνει τη συζήτηση χωρίς να διορθώνει ή να αξιολογεί τις απαντήσεις και να διατηρεί ένα ασφαλές, υποστηρικτικό πλαίσιο.

Γιατί να το επιλέξεις;

Γιατί η συμπερίληψη δεν χτίζεται με μία μόνο συζήτηση.

Χτίζεται μέσα από μικρές στιγμές στις οποίες ένα παιδί μαθαίνει να παρατηρεί, να ακούει, να σκέφτεται πώς νιώθει ο άλλος και να αναρωτιέται:

«Τι μπορώ να κάνω ώστε όλοι να νιώθουν ότι έχουν θέση στην ομάδα;»